Herehuis en Jonkershuis Heropen Hierdie Somer
Na ’n verwoestende brand in 2024, sal die deure van die Blaauwklippen Herehuis en Jonkershuis hierdie Desember weer oopmaak.
Op 7 April 2024 het ’n brand deur die hart van Blaauwklippen geswiep en die geliefde Herehuis en Jonkershuis verwoes. In daardie oomblik is eeue se stories, vakmanskap en stille grootsheid tot as gereduseer. Maar uit die kole het iets diepers begin – nie net ’n herbou van strukture nie, maar ’n herlewing van die landgoed se erfenis.
Na neëntien maande se restourasie – “gelei deur meesterambagsmanne, erfenisargitekte, en die standvastige steun van ons gemeenskap” – sal die deure van die Blaauwklippen Herehuis en Jonkershuis heropen as die tuiste van die landgoed se vyfster-akkommodasie en “die hart van ons landgoed.”
“Ons behoort in Desember weer oop te maak, maar weens die reën is ons tans ’n paar dae agter skedule. Ons maak egter steeds goeie vordering,” sê Craig Bester, hoofhandelsmerkbeampte.
Bester sê dat hulle tydens die restourasie “eggo’s van die verlede gevind het. Onder verkoolde balke en in die grond het ons handgemaakte stene uit die 1700’s ontdek, fragmente van Delft-porselein, en lae stories wat die tyd weggesteek het. Elke ontdekking was ’n fluistering van diegene wat voor ons gekom het – ’n herinnering dat Blaauwklippen nooit net ’n plek was nie, maar ’n nalatenskap wat van hand tot hand, hart tot hart oorgedra is.”
Hy sluit af: “Hierdie restourasieries het ’n kragtige hoofstuk in ons geskiedenis geword – ’n getuienis van ons veerkragtigheid, ons wortels, en ons doel. Dit beliggaam ons blywende leuse: Toe. Nou. Vir altyd.”
Skerwe van die Geskiedenis
Wanneer ’n mens deur die Blaauwklippen werf wandel of oor die gronde rondom die Herehuis en Jonkershuis stap, kan jy dalk op iets merkwaardigs afkom – klein wit skerwe wat in die grond wegkruip. Op die oog af lyk dit soos gewone teëlskerwe, maar sodra dit omgedraai word, kom die delikate skoonheid van eeue oue Delft patrone te voorskyn.
In 2025 het Blaauwklippen hierdie stukke aan Graham Jacobs, ’n gerespekteerde Suid-Afrikaanse erfenisspesialis, toevertrou. Hy het hulle datering en klassifikasie gefasiliteer in samewerking met dr. Antonia Malan en dr. Lita Webley.
Twee unieke versamelings is op die terrein geïdentifiseer. Die eerste, bekend as ‘DBK misc’, sluit fragmente in wat oor die jare deur Blaauwklippen-personeel en familie gevind is. Die tweede, ‘DBK 2025’, bestaan uit stukke wat tydens die 2025-restourasiewerke ontdek is. Die afkorting ‘DBK’ verwys na die plaas se oorspronklike Nederlandse naam: De Blaauwe Klippen.
Hoewel daar dikwels na hierdie vondse as porselein verwys word, val dit onder die breër term keramiek – enige voorwerp gevorm uit gebakte klei. Binne hierdie eenvoudige skerwe lê ’n boeiende verhaal opgesluit van wêreldhandel, koloniale erfenis, en die alledaagse lewe aan die Kaap.
“Die Blaauwklippen-skerwe, afkomstig van keramiek wat uit Europa en die Ooste ingevoer is, verteenwoordig die Nederlandse 18de- en Britse 19de-eeuse koloniale tydperke aan die Kaap,” merk dr. Malan en dr. Webley op.
Die DBK 2025-versameling bevat uitmuntende voorbeelde van 18de- en vroeë 19de-eeuse keramiek. Onder hulle is handgeverfde Chinese uitvoerporselein met blou onderglasuur-dekorasie, Bataafse ware met oorglasuur-emalje (gewild in middel 18de-eeuse teestelle), en soutgeglasuurde Britse steengoedbottels. Ook herwin is oordrukpatrone van die middel 19de eeu en die kenmerkende “flow blue”-styl van die Victoriaanse era, waarin kobaltblou ink sag in omliggende areas ingebloei het tydens bak.
Die DBK misc-versameling strek oor ’n wyer tydlyn – van die laat 17de eeu tot in die 20ste. Dit bevat ook Chinese uitvoerporselein met klassieke blou onderglasuur, sowel as growwe porselein wat dikwels op Kaapse terreine van die 17de tot 19de eeu gevind is. Verskeie 19de-eeuse oordrukontwerpe is ook geïdentifiseer.
Saam vertel hierdie versamelings nie net die verhaal van Blaauwklippen se lang geskiedenis nie, maar ook van sy posisie in die hart van historiese strominge wat oor kontinente gevloei het. Elke skerf – eens deel van ’n teekoppie, bottel of bord – weerspieël die daaglikse lewens, handelsroetes en smake van dié wat oor die afgelope 343 jaar op Blaauwklippen geleef en gewerk het.
Deur Blaauwklippen se herehuis en gronde te herstel, bewaar ons nie net die strukture nie, maar voeg ons ook die tasbare drade van sy verhaal saam – skerf vir skerf, eeu vir eeu.
Teks: Redaksionele Span | Foto’s: Verskaf
