Namate wingerde regoor die wêreld toenemend te kampe het met veranderende weerpatrone – insluitend onvoorspelbare reënval en stygende temperature – asook groeiende verbruikersverwagtings vir volhoubare produksie in elke stadium, word wynprodusente gedwing om aan te pas.
Tydens ’n Vinimark meesterklas oor Organiese en Biodinamiese Wyne het die maatskappy se Senior Volhoubaarheidsbestuurder, Siglinda Lösch, uiteengesit wat dit vir Suid-Afrikaanse wynhandelsmerke beteken: “Dit gaan daaroor om elke aspek van hoe ons wyn verbou, maak en verkoop, te heroorweeg – van grondgesondheid tot sosiale verantwoordelikheid. Klimaatsverandering is hier, en ons toekoms hang af van hoe ons daarop reageer.”
Die klimaatskrisis bereik die wingerde
Min bedrywe ervaar die impak van ’n veranderende klimaat so intens soos die wynbedryf. Wingerdstokke is uiters sensitief vir temperatuurskommelings, wisselende reënval en grondgesondheid, en elke streek se terroir berus op ’n delikate ekologiese balans.
Vir Suid-Afrikaanse produsente het die afgelope jare alles ingesluit van droogtes tot ontydige reëns en stygende insetkoste. “Ons sien hoe klimaatonstabiliteit in ekonomiese onstabiliteit oorspoel,” het Lösch verduidelik. “Dit raak oesopbrengste, druifkwaliteit, arbeid en selfs hoe wynkelders hul water- en energieverbruik bestuur.” “Veerkragtigheid spruit uit beplanning, nie paniek nie. Produsente wat nou volhoubare stelsels bou – in hul wingerde, bedrywighede en gemeenskappe – sal die beste toegerus wees om in die komende dekades te floreer,” het sy gesê. Hoewel organiese en biodinamiese praktyke belangrik bly, het Lösch beklemtoon dat volhoubaarheid ’n veel wyer raamwerk behels – een wat omgewings-, sosiale en ekonomiese dimensies insluit. “Organiese sertifisering is waardevol, maar dit is nie die enigste maatstaf van verantwoordelike produksie nie,” het sy gesê. “Ware volhoubaarheid gaan oor voortdurende verbetering – byvoorbeeld om slimmer maniere te vind om energie te gebruik, afval te bestuur, biodiversiteit te beskerm en die mense wat die wyn maak, te bemagtig.” In die praktyk beteken dit om die hele waardeketting te ondersoek. Van ligter bottels en herwonne verpakking tot hernubare energie en regeneratiewe boerdery – elke klein verandering dra by tot ’n groter omgewingsimpak.
Vinimark se portefeulje sluit reeds verskeie produsente in wat die voorbeeld stel, soos Reyneke Wines, een van Suid-Afrika se baanbrekers in organiese en biodinamiese wynbou, en Spier, wat biodiversiteit, herwinning en gemeenskapsopheffing in sy bedrywighede integreer.
By hierdie lys van innoveerders sluit Robertson Winery aan, wat onlangs geskiedenis gemaak het met die wêreld se eerste volledig herwinbare “sak-in-‘n-boks”-oplossing, ontwikkel en vervaardig hier in Suid-Afrika. Tot dusver was slegs die kartonbuitelaag van hierdie gewilde verpakkingsformaat herwinbaar, terwyl die binneste plastiekvoering uitdagings ingehou het weens sy saamgestelde materiale. Robertson Winery se nuwe ontwerp verander dit heeltemal: elke komponent is nou herwinbaar en voldoen aan die hoogste internasionale standaarde vir plastiekherwinning. “Dit is kragtige voorbeelde,” het Lösch opgemerk, “maar dit herinner ons ook daaraan dat volhoubaarheid nie ’n kontrolelys is nie – dit is ’n ingesteldheid. Dit verg toewyding op elke vlak, van wingerdwerkers tot handelsmerkbestuurders tot verbruikers.”
Samewerking en deursigtigheid as drywers van verandering
Nog ’n sleuteltema van die gesprek was samewerking. Geen enkele produsent kan die uitdagings van klimaatsverandering alleen aanspreek nie. Die bedryf se sukses sal afhang van gedeelde leer, oop kommunikasie en wedersydse aanspreeklikheid.
“Ons moet praat oor wat werk en wat nie,” het Lösch gesê. “Só ontwikkel die bedryf. Wanneer een produsent ’n beter manier vind om water te bestuur of emissies te verminder, behoort daardie kennis die hele ekosisteem te bevoordeel.” Data en deursigtigheid, het sy bygevoeg, is deurslaggewend. Baie wynkelders meet nou hul koolstofvoetspoor, oudit hul voorsieningskettings en stel meetbare doelwitte. “Dit gaan nie oor perfeksie nie, maar oor vordering,” het sy gesê.
Die pad vorentoe
Met die oog op die toekoms glo Lösch dat klimaatveerkragtigheid toenemend Suid-Afrika se wynidentiteit op die wêreldverhoog sal definieer. “Volhoubaarheid is nie meer ’n ‘lekker-om-te-hê’ nie; dit is deel van ons mededingendheid,” het sy gesê. “Verbruikers wil die storie agter die bottel ken. Hulle wil weet dat die wyn wat hulle drink, bydra tot ’n gesonder planeet en gemeenskap.”
Haar boodskap aan produsente is duidelik: begin nou, begin klein indien nodig, maar begin met voorneme.
www.vinimark.co.za
Teks: Redaksie | Foto’s: Vinimark, Reyneke Wyne, Spier
