In ‘n seremonie ryk aan simboliek, plegtigheid en feestelikheid het die Universiteit Stellenbosch (US) prof Deresh Ramjugernath formeel ingehuldig as sy 13de Rektor en Visekanselier op Woensdag 1 Oktober 2025 in die Endler -saal in Stellenbosch.
Die formele inhuldiging, bygewoon deur hoogwaardigheidsbekleërs van regoor die hoëronderwyslandskap, regering en die burgerlike samelewing, het nie net ‘n seremoniële bevestiging van Ramjugernath se rol gemerk nie – hy het amptelik in April die amp aanvaar – maar ook ‘n openbare verklaring van sy visie en rentmeesterskap vir die Universiteit se toekoms.
Te midde van die statige optog van akademici in togas, roerende koor- en solo-uitvoerings deur US-musikante en boodskappe van ondersteuning van regoor die universiteitsgemeenskap, was dit die nuwe Rektor se intreerede wat die toon aangegee het vir wat belowe om ‘n dinamiese era van transformerende leierskap by een van Afrika se oudste en mees gesogte universiteite te wees.
‘n Visie gewortel in uitnemendheid en diens
Ramjugernath het met nederigheid, gravitas en soms ontwapenende humor gepraat en begin deur die gewig van die geskiedenis en die leiers wat hom voorafgegaan het, te erken.
“Dit is met die diepste nederigheid en ‘n diepgaande sin van verantwoordelikheid dat ek vandag voor u staan as die 13de Rektor en Visekanselier van die Universiteit Stellenbosch,” het hy gesê. “Hierdie instelling is geseën met ‘n lang lys van gedugte leiers. Hul rentmeesterskap het ons tot op hierdie oomblik gebring. Ek eer hulle, en ek neem vandag hierdie amp aan met die wete dat ek ook slegs ‘n rentmeester is, vir ‘n tyd toevertrou met die verantwoordelikheid om nuwe en betekenisvolle paaie na ‘n beter toekoms vir almal by ons instelling te vorm.”
Hy het die Raad bedank vir die vertroue wat hulle met die leierskap van die US toevertrou het in “’n era van toenemende wisselvalligheid, onsekerheid, kompleksiteit en dubbelsinnigheid”, en het hulde gebring aan kollegas, mentors en sy familie. Ramjugernath se stem het gebreek toe hy hulde gebring het aan sy moeder, wat tans baie siek is, wat hy erken het as die dryfkrag agter sy akademiese reis en die bron van sy vroegste aanmoediging.
Hy het sy vrou Prathieka en hul drie dogters Dipika, Dayita en Demira vir hul onwrikbare ondersteuning uitgesonder. “Julle is my anker en my inspirasie,” het hy gesê en met ‘n glimlag bygevoeg dat die gesin se twee honde, Buddy en Pal, ook hul deel gedoen het. Onder warm applous het hy opgemerk dat die gesin moontlik ‘n derde hondjie sal aanneem met die naam “Matie”.
In ‘n omvattende maar gedetailleerde visie het Ramjugernath agt strategiese pilare uiteengesit om die Universiteit Stellenbosch te lei om Afrika se toonaangewende navorsingsintensiewe instelling te word. Dit sluit in holistiese transformasie, digitale en administratiewe modernisering, internasionalisering, leer- en onderriguitnemendheid, personeel- en studentewelstand, en sosio-ekonomiese impak deur betrokke akademieskap.
Maar hy het vinnig bygevoeg dat sukses nie net in ranglyste gemeet sou word nie. “Gaan ek my ampstermyn deurbring om ranglyste na te jaag? Beslis nie,” het hy verklaar. “Ons sal meedoënloos wees in ons strewe na akademiese en navorsingsuitnemendheid, gelei deur die uitdagings van ons tyd. Ons dryfkrag sal egter wees deur ons impak en inbedding in die uitdagings van ons omliggende gemeenskappe, in ons streek en ons vasteland.”
Hy het onlangse deurbrake van die US se Biomediese Navorsingsinstituut en die Sentrum vir Epidemiese Reaksie en Innovasie uitgelig, en opgemerk dat die Universiteit se wetenskaplikes van Suid-Afrika se dringendste gesondheidsuitdagings aanpak, insluitend TB, MIV en nie-oordraagbare siektes.
Nader aan die huis het hy die US se ekonomiese bydrae van R4,5 miljard tot die plaaslike Stellenbosch-ekonomie in 2024 en die rol daarvan in streeksinnovasie-inisiatiewe soos die Adam Taskorridor genoem.
Tog was die mees nadruklike dele van sy toespraak gereserveer vir holistiese transformasie. Hy het gevra vir “outentieke restitusie” en doelbewuste regstelling en gesê: “Om sy visie te verwesenlik, moet die Universiteit meer doelbewus en doelgerig in sy optrede wees … Dit moet sy geskiedenis noukeuriger ondersoek en verstaan en ons proses van introspeksie, wat strek van institusionele kultuur tot die kernfunksies van ons Universiteit, intensiveer.”
Transformasie, het hy aangevoer, moet elke faset van die instelling bereik: van navorsing en studentesukses tot menslike hulpbronbeleid en infrastruktuur. “As ‘n instelling moet ons holisties transformeer … Holistiese transformasie sal vereis dat ons planne ontwikkel en implementeer om ons navorsing, leer en onderrig, administrasie, belanghebberbetrokkenheid te ontwikkel en te verbeter … Dit raak alle aspekte van ons organisasie.”
Ondersteuning van regoor die hoëronderwyslandskap
Die US se Adjunk-Visekanselier: Sosiale Impak, Transformasie en Personeel, Prof Nico Koopman , het die verrigtinge geopen met ‘n besinning oor leierskap as rentmeesterskap. “Op Stellenbosch het ons onsself verbind tot ‘n humaniserende kultuur,” het hy gesê. “Dit beteken om geleenthede te skep vir studente om te floreer, personeel om te floreer en die samelewing om voordeel te trek uit die kennis wat ons soek.”
Die voorsitter van die US-raad, Dr. Nicky Newton-King, het gaste verwelkom met ‘n herinnering dat 2025 reeds ‘n betekenisvolle jaar vir die Universiteit was, na die inhuldiging van Kanselier Lesetja Kganyago vroeër vanjaar. “Vandag kom ons bymekaar vir nog ‘n bepalende oomblik,” het sy gesê. “Leierskap van ‘n instelling van hierdie omvang is nie vir die flou van hart nie… Die Raad staan ferm langs u as Rektor. Ons sal u ondersteun, aanmoedig en aanmoedig.”
Prof Sam Tshehla , Waarnemende Adjunk-Visekanselier: Strategie, Globale en Korporatiewe Sake, het ‘n gelukwensingsboodskap deur die Adjunkminister van Hoër Onderwys, Dr. Mimmy Gondwe, self ‘n US-alumna, voorgelees: “Jou aanstelling is ‘n bewys van jou akademiese onderskeiding, jou bewese leierskap in die akademie en jou standvastige toewyding aan transformasie en inklusiewe uitnemendheid.”
Gondwe het bygevoeg dat die US onder Ramjugernath se leierskap gereed was om “’n sleutelvennoot te bly in die vorming van navorsing, sosiale geregtigheid en die toekoms van ons nasie”.
Universiteitsstemme beklemtoon vertroue en vertroue in leierskap
In hul gelukwensingsboodskappe het verteenwoordigers van die universiteitsgemeenskap met trots en hoop vir die toekoms gepraat. Sonja Roux, wat die Visekanselierskring verteenwoordig, het Ramjugernath se “kalm wysheid” en akademiese leierskap geprys en ondersteuning vir sy visie van ‘n diverse en inklusiewe universiteit aangespoor terwyl sy die gehoor daaraan herinner het dat integriteit, empatie en veerkragtigheid die hoekstene van sukses bly.
Prof Juanita Pienaar het namens die Senaat besin oor drie dekades van verandering by die US en die evolusie daarvan na ‘n meer inklusiewe en wêreldwyd verbonde instelling genoem. Sy het die nuwe Rektor versoek om ‘n nalatenskap van beide akademiese uitnemendheid en behoort te bou. Dr. Theo de Jager, President van die Konvokasie, het beklemtoon dat terwyl alumni eienaarskap voel, die ware “aandeelhouers” van die US sy studente en toekomstige geslagte is. Hy het Ramjugernath aangespoor om die instelling met ferm beginsels te stuur en gesê dat selfs klein daaglikse besluite sy lotsbestemming sal vorm. “Ons vertrou hierdie skip in julle hande, en ons vertrou ons kinders en ons toekoms in daardie hande,” het hy gesê.
Musiek, betekenis en die gees van ‘n gemeenskap
Athule Tshiwula, ‘n student aan die US Musiekdepartement, het die gehoor ontroer met ‘n weergawe van “Asimbonanga” en die SU-koor, onder leiding van Jaylin Cupido, het ‘n aangrypende uitvoering van Joni Mitchell se “Both Sides Now” gelewer. Die koor se weergawe van “Rainmaker” deur Hans Zimmer het ook op dawerende applous uitgeloop.
Sashon Johnson se roerende interpretasie van “You Raise Me Up” is gevolg deur die volkslied wat deur almal teenwoordig gesing is. Die musikale tussenspel het die tema van eenheid, hoop en transformasie wat deur die program geloop het, weergalm.
Terwyl die akademiese prosessie die Endlersaal verlaat het met die triomfantlike klanke van die SU Blaasorkes, gevolg deur ‘n feestelike stap na Coetzenburg onder leiding van die VGK Cloetesville Brigade, was dit duidelik dat die dag nie net ‘n mylpaal in die US se geskiedenis was nie, maar die begin van ‘n nuwe hoofstuk.
Teks: SU | Foto: Stefan Els
