Daar is ‘n spesifieke oggend in die Wynlande wanneer die somer nie grasieus vervaag nie – dit tik jou eenvoudig op die skouer en sê: “Ons is klaar hier.”
Vir my begin dit altyd met die teëls.
Een niksvermoedende oggend stap jy die kombuis binne, kaalvoet en optimisties, en skielik voel die vloer asof dit in ‘n verkoelde wynkelder hoort. Dis ‘n skerp, onmiskenbare koue wat reguit teen jou ruggraat op beweeg en die nuus meer effektief oordra as wat enige weer-app ooit kon.
Herfs het aangebreek. Of jy nou gereed is of nie.
Ek het dit begain beskou as Die Groot Pantoffeloorgang – daardie effens chaotiese, effens dramatiese verskuiwing van lang, lui rosé-middae na iets heeltemal meer vertroostends.
Natuurlik is die eerste taak om die pantoffels op te spoor. Hulle is nooit waar jy hulle aan die einde van verlede winter gelos het nie. In plaas daarvan het hulle gemigreer. Onder beddens, agter deure, soms op plekke so onlogies dat jy jou eie geheue bevraagteken. Die soektog word ‘n seisoenale ritueel – deels skattejag, deels aanvaarding.
Sodra hulle gevind is en jy stewig op jou voete staan, begin iets anders vervaag – en dis waar die kombuis inkom.
Want soveel as wat ons weerstand mag bied teen om die linnerokke en buitelug-middagetes weg te pak, het ons aptyte reeds die besluit vir ons geneem.
Waar daar eens opdienborde met tamaties, perskes en burrata was, word die idee van ‘n stomende bak met iets – enigiets – skielik onweerstaanbaar. Dis asof jou liggaam instinktief vra na warmte, na gemak, na disse wat jou vra om die pas te verminder.
Dit begin onskuldig genoeg. ’n Botterskorsie wat geduldig op die toonbank gelê het. ’n Paar wortels, ’n effens moeg prei, miskien ’n handvol kruie wat beter dae gesien het. En voor jy jou kom kry, kap jy doelgerig.
Sop, hierdie tyd van die jaar, voel minder soos ‘n resep en meer soos ‘n refleks.
Alles gaan in die pot – olyfolie, uie wat saggies sag word, knoffel wat sy warmte vrystel. Die groente volg, dan aftreksel, dan tyd. Die kombuis vul met daardie onmiskenbare aroma: aards, soet, diep gerusstellend.
Daar is iets diep bevredigends daaraan om ‘n versameling los goedjies in iets syglad en samehangend te omskep. ‘n Skeut room, ‘n bietjie goeie olyfolie, miskien ‘n bietjie geroosterde sade of kroutons. Skielik het jy ‘n maaltyd wat soos ‘n klein bietjie omgee voel.
Wat ek die meeste van hierdie seisoenale verskuiwing hou, is dat dit nie vir perfeksie vra nie. Herfskookkuns is vergewensgesind. Dit verwelkom die effens gekneusde, die oor die hoof gesiene, die laaste van wat in die yskas oorbly. Dit nooi improvisasie uit.
En ja, daar mag dalk steeds af en toe ‘n glas verkoelde rosé op die stoep wees – ons klou hardnekkig vas aan die somer! Maar meer dikwels word dit nou vervang deur ‘n beker tee wat tussen albei hande gehou word of ‘n sopbakkie wat net so versigtig vasgehou word.
En net so het die kombuis ons sagkens, heerlik in ‘n nuwe seisoen ingelei.
Hier is ‘n basiese sopbasis waarby jy enige ander groente kan voeg.
Basiese sopbasis:
- 3 eetlepels botter
- 1 groot ui gekap
- 1 groot aartappel gekap
- 750 ml hoender- of groenteaftreksel
- Groente van jou keuse
- 10 ml mielieblom
- 250 ml melk
- 125 ml jogurt
- Sout en peper
Smelt die botter in ‘n pot. Voeg die ui by en braai tot die ui sag is. Voeg die aartappel en aftreksel by en kook tot die aartappel sag is. Voeg die groente by wat jy gaan gebruik.
Prut tot die groente gaar is. Meng of pureer die mengsel, meng die mielieblom met ‘n tikkie melk om ‘n pap te maak en voeg dit by die mengsel.
Gooi die res van die melk by, roer goed en laat dit vir ‘n paar minute kook.
Geur met sout en peper.
Net voor opdiening, voeg jy die jogurt by en garneer met kruie.
Teks & Foto: Chantal Lascaris
