Suid-Afrika se oudste gedistilleerde drank het nou ’n vars manier om ontdek te word, met die Suid-Afrikaanse Brandewynstigting (SABF) wat die SA Brandewynroete herbekendgestel het. Met ’n splinternuwe stel digitale beplanningshulpmiddels kan plaaslike inwoners, toeriste en brandewynliefhebbers uitsien na ’n reis deur distilleerderye, proe lokale en lewendige stedelike spilpunte wat herontwerpte besoekerservarings, kreatiewe koskombinasies, en wêreldklas-mengelkuns bied.
Brandewyn word al meer as 330 jaar in Suid-Afrika vervaardig. Deur die eeue het dit ontwikkel tot ’n verfynde, bekroonde drank wat wêreldwyd erken en geniet word. “Die SA Brandewynroete is werklik ’n reis deur Suid-Afrikaanse erfenis,” sê Christelle Reade-Jahn, direkteur van die SABF. “Elke Brandewynhuis en Brandewynspilpunt vertel ’n storie – van historiese kelders in die wynlande tot kontemporêre skemerkelkie kroeë in die stad. Deur die besoekerservaring te verbeter, ons lede te ondersteun met opleiding en hulpmiddels, en innoverende maniere te gebruik om brandewyn se veelsydigheid te laat pronk, verseker ons dat hierdie tradisie relevant en gevier bly.”
Die herontwerpte SA Brandewynroete is gebou rondom Brandewynhuise en Brandewynspilpunte. Brandewynhuise is SABF-geakkrediteerde produsente wat begeleide proeë, keldertoere en kos- of skemerkelkie kombinasies bied, wat elke streek se geur-identiteit uitlig.
Brandewynspilpunte is stedelike toegangspunte tot streekgebaseerde brandewynkultuur, met saamgestelde proeë, kundig gemengde drankies en kleinhandelgeleenthede, tesame met inligting vir verdere reise na Brandewynhuise en naburige wynroetes.
Wat is nuut om te ontdek
In Calitzdorp – ’n Klein Karoo-dorp wat eerder bekend is vir gefortifiseerde wyn as “gebrande wyn” – distilleer Boplaas al brandewyn sedert 1880. Vandag wys die familie distilleerdery die diversiteit van Suid-Afrikaanse brandewyn in ’n herontwerpte proelokaal langs die distilleerdery. “Ons het die tradisionele styl behou, maar die ruimte vergroot om ’n sitkamerarea in te sluit wat perfek is vir ons potstilsproeë, wat gaste bekendstel aan ons agt-, 12-, 17- en 20-jaar oue brandewyne,” sê sesde-generasie distilleerder Daniel Nel.
Die roete vier ook brandewyn se veelsydigheid deur kreatiewe kulinêre kombinasies. By Boschendal landgoed buite Franschhoek kan die verouderde XO-brandewyn nou gekombineer word met ’n trio van klassieke Suid-Afrikaanse nageregte: malvapoeding, peppermint crisp-tert, en melktert. “Ons wil regtig ons kulturele erfenis beklemtoon, terwyl ons ook persepsies rondom brandewyn afbreek,” sê Zaid Adams, Direkteur: Kos en Drank by Boschendal, wat ook ’n splinternuwe proelokaal in die historiese herehuis sal onthul in die Lente van 2025.
Op die Helshoogtepas kombineer Tokara Wynlandgoed nou hul bekroonde XO-brandewyn – wat tot 16 jaar in Limousin Franse eikehoutvate verouder is – met handgemaakte sjokolade. “Vir Tokara verteenwoordig insluiting in die herbekende Brandewynhuise-netwerk ’n samevloeiing van erfenis, innovasie en terroir… ’n bewys van ons toewyding aan die alchemie van egte Kaapse brandewyn,” sê Tokara se Algemene Bestuurder Karl Lambour.
By Van Ryn’s Distilleerdery, geleë tussen die wingerde naby Stellenbosch, kan besoekers uitsien na kundig-begeleide distilleerderytoere en proeë wat dekadente sjokoladekombinasies insluit.
“Vir ons gaan dit alles oor geur”
Benewens die Brandewynhuise, verseker ’n netwerk van Brandewynspilpunte maklike toegang tot eg Suid-Afrikaanse brandewynervarings. By Lanzerac Wynlandgoed buite Stellenbosch bied die elegante Craven Lounge ’n uitgebreide drank-spyskaart wat ’n omvattende versameling premium brandewyne insluit, met verskeie kombinasie-ervarings en proevlugte onder leiding van kundige brandewyn ambassadeurs.
“In Suid-Afrika ken mense gewoonlik brandewyn net as ’n mengdrank, en baie van ons internasionale gaste besef eenvoudig nie die uitsonderlike gehalte van brandewyne wat ons hier vervaardig nie. Die herbekendstelling van die Brandewynroete is ’n fantastiese ontwikkeling vir die brandewynbedryf,” voeg Johan van Zyl, Kos- en Drankbestuurder by Lanzerac, by.
In Kaapstad se V&A Waterfront is Cause|Effect Cocktail Kitchen al lank ’n pionier in die uitbou van plaaslike brandewyn, en bied vandag meer as 80 Suid-Afrikaanse potstill-brandewyne aan. “Sedert ons in 2017 geopen het, was ons altyd ’n kampvegter vir Suid-Afrikaanse brandewyne,” sê stigter Kurt Schlechter.
“Brandewyntoerisme is werklik ’n on-ontginde skat in ons nasionale toerisme-aanbod, en dit vul natuurlik Suid-Afrika se reeds wêreldbekende wynroetes aan,” voeg Reade-Jahn by. “Met die herbekendstelling van die SA Brandewynroete hoop ons om daardie verbinding met plek, kultuur en vakmanskap te verdiep, nuwe geleenthede te skep om ons pragtige wynlande te verken, en mense te inspireer om die gees van Suid-Afrika saam met hulle huis toe te neem.”
www.sabrandy.co.za | #SABrandyFoundation #SABrandyRoute #SAWINE
Teks: Redaksiespan | Foto: SA Brandewynroete
